Staðsetning: Frá Gjábakka í Þingvallasveit til Laugarvatns
Hnattstaða: 
Upphaf:                0,00 km (169 m), N64°13,94' - V21°01,97'
Stóri-Dímon:           4,92 km (314 m), N64°13,03' - V20°56,97'
Laugarvatnshellar:     8,31 km (180 m), N64°12,76' - V20°53,25'
Vegamót:               9,79 km (190 m), N64°12,74' - V20°51,62'
Lok:                  16,15 km ( 89 m), N64°12,74' - V20°44,28'
Hæð y. sjó: 169 m við upphaf, 314 m hæst, 89 m við lok
Samanlögð hækkun: 231 m
Vegalengd: 16,15 km
Tími: 1:39:55 klst.
Meðalhraði: 9,70 km/klst (6:11 mín/km)
Dags.: Laugardagur 9. maí 2026, kl. 10:04 
Hlaupafélagar:
Anna Lea Friðriksdóttir
Arna Friðriksdóttir
Birgir Steinþórsson
Birgitta Stefánsdóttir
Birna Björk Árnadóttir
Bjarni Þór Traustason
Bjarni Tryggvason
Bylgja Rún Svansdóttir
Dögg Hjaltalín
Elfar Már Ólafsson
Erla Katrín Kjartansdóttir
Harpa Dröfn Georgsdóttir
Heiðrún Harpa Marteinsdsóttir
Helga Kristín Sæbjörnsdóttir
Helgi Helgason
Hilmar Hilmarsson
Hrefna Sif Heiðarsdóttir
Ingi Páll Sæbjörnsson
Ingvar Garðarsson
Magnús Jóhannsson
María Rut Beck
Ólafur Breiðfjörð Finnbogason
Ragnhildur Aðalsteinsdóttir
Salome Hallfreðsdóttir
Sandra Ósk Snæbjörnsdóttir
Sara Hrund Finnbogadóttir
Sigurður Friðriksson
Sigurður Ísólfsson
Snæbjörn Eyjólfsson
Valgerður Rúnarsdóttir
og 2 til viðbótar

Fróðleikur um leiðina (DRÖG):

Hlaupið hefst við Gjábakkabæinn austan við Þingvallavatn. Þangað er um 7 km akstur frá þjónustumiðstöðinni (ferðamannasjoppunni) á Þingvöllum, en um 51 km frá N1 í Ártúnshöfða um Mosfellsheiði. Rétt er að hafa í huga að lítið er af bílastæðum við Gjábakka – og m.a. þess vegna verður sætaferð frá Menntaskólanum á Laugarvatni hálftíma fyrir hlaup (kl. 9:30). Þangað eru m 70 km úr Ártúnshöfða um Mosfellsheiði en um 86 km um Hellisheiði og Grafning. Munur á aksturstíma er þó óverulegur (um 4 mín).

Búskapur á Gjábakka hefur verið stopull í gegnum aldirnar. Á síðari hluta 18. aldar var reynt að byggja upp bæinn, en hann hrundi aftur í stóru Suðurlandsskjálftunum 1784. Sauðfjárbúskapur var á jörðinni fram eftir 20. öld, líklega síðast árið 1957. Þingvallanefnd hafði tekið jörðina eignarnámi 10 árum fyrr, sem sjálfsagt hefur átt sinn þátt í að búskapur lagðist af.

Hlaupaleiðin er að mestu sú sama og hlaupin er í hinu árlega Bláskógaskokki, sem er af mörgum talið vera elsta utanvegahlaup Íslands. Hlaupið fór fyrst fram 1972. Fyrstu kílómetrarnir frá Gjábakka eru allir heldur á fótinn, en leiðin er hvergi mjög brött. Auk heldur er allan tímann hlaupið eftir gömlum malarvegi, sem enn er jeppafær. Þetta var aðalvegurinn milli Þingvalla og Laugarvatns þar til nýr vegur sunnar á heiðinni var tekinn í notkun haustið 2010.

Eftir um 2 km er hlaupið fram hjá Stelpuhelli, sem núorðið er gjarnan kallaður Gjábakkahellir. Einhvern tímann í fyrndinni á ónefnd stelpa að hafa villst inni í þessum helli og komið aftur upp á yfirborðið suður á Reykjanesi. Fjallvegahlaupurum er ekki ráðlagt að kanna möguleikana á þessu, þar sem það lengir hlaupaleiðina verulega.

Eftir tæplega 5 km hlaup er hæsta punkti heiðarinnar náð sunnan við fjallið Stóra-Dímon (369 m). Þar fer vegurinn í u.þ.b. 300 m hæð. Um 2 km síðar er komið að Reyðarbarmi, sem er suðurendi stærri fjallgarðs þar norður af. Skömmu síðar (eftir u.þ.b. 8,3 km hlaup) er komið á grasi grónar flatir, Laugarvatnsvelli, og þar til vinstri eru Laugarvatnshellar utan í Reyðarbarmi að austanverðu. Þetta eru tveir manngerðir hellar, sem á sínum tíma voru grafnir þarna inn í móbergið. Fyrr á öldum voru hellarnir notaðir sem sæluhús, en síðan var búið í þeim um tíma á fyrri hluta 20. aldar, síðast árið 1921. Árið 2017 voru hellarnir endurbyggðir í upprunalegri mynd og eru nú vinsæll áfangastaður ferðamanna.

Um 1,5 km austan við hellana (eftir 9,8 km) eru vellirnir að baki og þar er beygt til vinstri og haldið áfram að hlaupa eftir gamla Gjábakkaveginum. Ef beygjan gleymist lendir maður skömmu síðar niður á nýja veginn yfir Lyngdalsheiði, sem er aðalumferðaræðin nú til dags. Þangað eiga fjallvegahlauparar ekki erindi. Eftir þetta hækkar leiðin nokkuð á nýjan leik og fer hæst í u.þ.b. 250 m eftir u.þ.b. 12,7 km hlaup. Þaðan er svo nánast allt undan fæti til Laugarvatns. Eftir u.þ.b. 15,8 km er komið niður að hringtorgi á aðalveginum við Laugarvatn. Þar er beygt til vinstri og veginum fylgt smáspöl áður en tekin er hægri beygja á móts við menntaskólann. Hlaupið endar þar á bílastæðinu.

Ferðasagan:  

Ferðasöguna er að mestu leyti hægt að lesa út úr myndum og myndatextum í þar til gerðu myndasafni á Facebooksíðu Fjallvegahlaupaverkefnisins.

Lokaorð:

Lyngdalsheiði er þægileg fjallvegahlaupaleið, enda var þetta aðalbílvegurinn milli Laugarvatns og Þingvalla fram til 2010 þegar nýr vegur var tekinn í notkun sunnar á heiðinni. Fyrstu kílómetrarnir eru lagðir bundnu slitlagi, en svo tekur hefðbundinn malarvegur við. Hækkunin er líka viðráðanleg og gaman að hlaupa undan brekku síðustu þrjá kílómetrana.

Helstu heimildir:

• Sigrún Helgadóttir (2011): Þingvellir. Þjóðgarður og heimsminjar. Bókaútgáfan Opna, Reykjavík.
• xxx