Lyngdalsheiði

Staðsetning: Frá Gjábakka í Þingvallasveit til Laugarvatns
Hnattstaða:
Upphaf: 0,00 km, N64°13,94' - V21°01,97'
Stóri-Dímon: 4,90 km, N64°13,03' - V20°56,99'
Laugarvatnshellar: 8,30 km, N64°12,75' - V20°53,25'
Hringtorg: 15,60 km, N64°12,72' - V20°44,61'
Lok: 16,50 km, N64°12,88' - V20°43,84'
Hæð y. sjó: 180 m við upphaf, 300 m hæst, 90 m við lok
Samanlögð hækkun: 260 m
Vegalengd: Áætluð um 16,5 km
Tími: x:xx:xx klst.
Meðalhraði: x,xx km/klst (xx:xx mín/km)
Dags.: Laugardagur 9. maí 2026, kl. 10:00
Hlaupafélagar: Vonandi sem flestir

Fróðleikur um leiðina (DRÖG):

Hlaupið hefst við Gjábakkabæinn austan við Þingvallavatn. Þangað er um 7 km akstur frá þjónustumiðstöðinni (ferðamannasjoppunni) á Þingvöllum, en um 51 km frá N1 í Ártúnshöfða um Mosfellsheiði. Rétt er að hafa í huga að lítið er af bílastæðum við Gjábakka.

Búskapur á Gjábakka hefur verið stopull í gegnum aldirnar. Á síðustu áratugum 18. aldar var reynt að byggja upp bæinn, en hann hrundi þá í miklum jarðskjálftum sem gengu yfir Suðurland 1784. Sauðfjárbúskapur var á jörðinni fram eftir 20. öld, líklega síðast árið 1957. Þingvallanefnd hafði tekið jörðina eignarnámi 10 árum fyrr, sem sjálfsagt hefur átt sinn þátt í að búskapur lagðist af.

Fyrstu kílómetrarnir frá Gjábakka eru allir heldur á fótinn, en leiðin er hvergi mjög brött. Auk heldur er allan tímann hlaupið eftir gömlum malarvegi, þannig að undirlagið er alls ekki tæknilegt. Eftir um 2 km er hlaupið fram hjá Stelpuhelli, sem núorðið er gjarnan kallaður Gjábakkahellir. Einhvern tímann í fyrndinni á ónefnd stelpa að hafa villst inni í þessum helli og komið aftur upp á yfirborðið suður á Reykjanesi. Fjallvegahlaupurum er ekki ráðlagt að kanna möguleikana á þessu, þar sem það lengir hlaupaleiðina verulega.

Eftir tæplega 5 km hlaup er hæsta punkti heiðarinnar náð sunnan við fjallið Stóra-Dímon (369 m). Þar fer vegurinn í u.þ.b. 300 m.y.s. Um 2 km síðar er komið að Reyðarbarmi, sem er suðurendi stærri fjallgarðs þar norður af. Skömmu síðar (eftir u.þ.b. 8,3 km hlaup) er komið á grasi grónar flatir, Laugarvatnsvelli, og þar til vinstri eru Laugarvatnshellar utan í Reyðarbarmi að austanverðu. Þarna er um að ræða tvo manngerða hella, sem á sínum tíma voru grafnir inn í móbergið sem þarna er. Fyrr á öldum voru hellarnir notaðir sem sæluhús, en síðan var búið í þeim um tíma á fyrri hluta 20. aldar, síðast árið 1921. Árið 2017 voru hellarnir endurbyggðir í upprunalegri mynd og eru nú vinsæll áfangastaður ferðamanna.

Um 1,5 km austan við hellana eru vellirnir að baki og þar er beygt til vinstri og haldið áfram að hlaupa eftir gamla Gjábakkveginum. Ef beygjan gleymist lendir maður skömmu síðar niður á nýja veginn yfir Lyngdalsheiði, sem er aðalumferðaræðin nú til dags. Þangað eiga fjallvegahlauparar ekki erindi. Eftir þetta hækkar leiðin nokkuð á nýjan leik og fer hæst í u.þ.b. 250 m eftir u.þ.b. 12,7 km hlaup. Þaðan er svo nánast allt undan fæti til Laugarvatns. Eftir u.þ.b. 15,6 km er komið niður á aðalveginn rétt fyrir ofan hringtorg sem þarna er. Þar er beygt til vinstri og Laugarvatnsvegi fylgt næstu 600 m eða svo. Þegar komið er framhjá gamla Héraðsskólanum (sjá mynd efst á síðu) er tekin hægri beygja niður Laugarbraut og síðustu 300 metrarnir hlaupnir niður á bílastæðið við Fontanaböðin, þar sem hlaupið endar.

Ferðasagan:  

Verður skráð að hlaupi loknu

Lokaorð:

Verða skráð að hlaupi loknu

Helstu heimildir:

  • Sigrún Helgadóttir (2011): Þingvellir. Þjóðgarður og heimsminjar. Bókaútgáfan Opna, Reykjavík.
  • xxx